Yapay zekâ ile ilgili tartışmaların çoğu aynı soruda dönüyor:
İnsanların yerini mi alacak?
Hâkim olacak mı?
Savcı olacak mı?
Polis olacak mı?
Memurun yaptığı işi yapacak mı?
Belki meseleye yanlış yerden bakıyoruz.
Yapay zekânın asıl faydası insanın yerine geçmek değil, insanın yürüttüğü işlemin kurala uygun olup olmadığını denetlemek olabilir.
Çünkü kamu hizmetlerinde yaşanan birçok sorun aslında kararın içeriğinden önce usulde başlıyor.
İnsanlık binlerce yıldır değişiyor gibi görünüyor.
Şehirler değişiyor. Teknoloji değişiyor. Devletler, kurumlar, kanunlar, mahkemeler değişiyor. Aile biçimleri, ekonomik sistemler, iletişim araçları değişiyor.
Ama insanın temel meselelerine biraz yakından bakınca insan şaşırıyor:
Kim kimi seçti?
Kim kimin ilgisini çekti?
Kim kimi kontrol edebildi?
Kim daha güzel, daha güçlü, daha itibarlı?
Kimde daha çok para, çocuk, ev, arsa, makam var?
Kim kimin hakkını yedi?
Kim kime sadık kalmadı?
Kim kimi kıskandı?
Kim başkasının mahremiyetine girdi?
Kim verdiği sözü tutmadı?
Bana zikir de yetmiyor artık dua da hasret de yetmiyor
Hasretin de az evet güzelliğine göre
Sen rakibi olmayan
Zikir dinlemek değil zikretmek istiyorum sadece
Hem de dilimle değil kalbimle.
Hayatım boyunca çok kitap okudum.
Hatta düşününce, hep okudum.
Üniversite okudum. Edebiyat okudum. İnsanları, hayatı, dünyayı anlamaya çalıştım.
Ama bugün geriye dönüp baktığımda fark ediyorum:
Ben hiçbir zaman kitaplara güvenmemişim.
Üniversiteye güvenmemişim.
Mesleğe güvenmemişim.
Güzelliğime, gençliğime, aklıma, bildiklerime güvenerek bir hayat kovalamamışım.
Hepsinin bir gün yetmeyeceğini mi biliyordum, bilmiyorum.
Ama içten içe hep başka bir yere güvenmişim.
Allah'a.
İblis Allah’ı bilmiyor değildi. Allah’ın varlığından şüphesi yoktu. Kendisini Allah’ın yarattığını biliyordu. Emri kimin verdiğini de biliyordu. Allah’ın doğrudan hitabına muhatap olmuştu.
Üstelik kendi sözüyle bunu açıkça ifade etti:
“Beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın.”
Yaratanın Allah olduğunu biliyordu. Fakat aynı cümlenin içinden kibir çıktı:
“Ben ondan daha hayırlıyım.”
Mesele tam burada başlıyor.
