Okullarda öğretmen–veli WhatsApp grupları ilk bakışta pratik bir iletişim aracı gibi görünüyor. Duyuru yapılacak, etkinlik bildirilecek, veli hızlıca haberdar olacak.
Ama iletişim kolaylaştıkça sınırlar da kolayca siliniyor.
Mesele yalnızca mesajın hangi saatte atıldığı değildir. Asıl sorun, okul iletişiminin zamanla velinin günlük hayatını, aile düzenini ve eşler arasındaki iş bölümünü etkileyen bitmek bilmeyen özel taleplere ve emir tonuna dönüşmesidir.
“Yarın bunu getirin.”
“Evde şunu yaptırın.”
“Bunu hemen gönderin.”
“Eksiksiz doldurun.”
“Derhal randevu alın.”
“Babanız gelsin.”
“Anneniz dönüş yapsın.”
Bir süre sonra veli, çocuğunun eğitimiyle ilgilenen yetişkin olmaktan çıkıp öğretmenin talimatlarını yerine getirmek zorundaymış gibi konumlandırılabiliyor.
Oysa veli öğretmenin astı değildir.
Veli kendi çocuğundan sorumludur. Öğretmeni memnun etmekten, rahatlatmaktan, duygusal olarak desteklemekten, iş yükünü üstlenmekten veya her çağrıya anında cevap vermekten sorumlu değildir.
Öğretmenin görevi aileyi yönetmek değildir.
Anne ve babanın çalışma saatleri, ev içi sorumlulukları, birbirleriyle yaptıkları planlar ve çocuğun günlük düzeni okul personelinin sürekli talimatlarıyla şekillendirilemez. Anneye ayrı, babaya ayrı baskı kuran; bir ebeveyn üzerinden diğerine talimat gönderen; aile bireylerini birbirine karşı sorumlu hâle getiren iletişim biçimi sağlıklı değildir.
Bu tür bir iletişim zamanla eşler arasında gereksiz gerilim bile yaratabilir. Çünkü mesele çocuğun eğitiminden çıkar, “kim öğretmenin dediğini yaptı, kim yapmadı, kim cevap verdi, kim okula geldi” hesabına dönüşür.
Okul aile içi ilişkilerin hakemi değildir. Öğretmen de eşler arasındaki görev dağılımını belirleyen kişi değildir.
Öğretmen bir veliye kendi çocuğu hakkında iletmesi gereken bir husus bulunduğunda bunu görev ve sorumluluk sınırları içinde, ilgili veliye doğrudan, saygılı ve mümkün olduğunca yazılı biçimde bildirmelidir.
Başka velilerin bulunduğu toplu mesaj grupları bireysel öğrenci meselelerinin konuşulacağı, ailelerin değerlendirileceği veya velilerin yönlendirileceği alanlar değildir.
Aynı şekilde öğretmenin veliye “derhal randevu alın”, “yarın mutlaka gelin”, “şu saatte burada olun” biçiminde tek taraflı emir vermesi doğru değildir.
Görüşme ihtiyacı varsa öğretmen veya okul yönetimi görüşme konusunu açıkça belirtir, uygun bir zaman için randevu talep eder. Veli de kendi çalışma düzeni, aile sorumlulukları ve uygunluk durumuna göre bu talebi değerlendirir; uygun zamanı bildirir veya gerekli gördüğünde yazılı iletişimi tercih eder.
Öğretmen veli üzerinde sürekli erişim, hazır bulunma veya anında cevap verme hakkına sahip değildir.
Bir öğrenciyle ilgili davranış, uyum, devam, akademik durum veya başka bir mesele varsa bunun muhatabı ilgili öğrencinin velisidir. Bilgilendirme somut olmalıdır:
Olay nedir?
Ne zaman gerçekleşmiştir?
Okul hangi işlemi yapmıştır?
Veliden ne beklenmektedir?
Bu beklentinin eğitimsel veya idarî dayanağı nedir?
“Gelin görüşelim”, “çocuğunuzla ilgili sorun var”, “acil dönüş yapın” gibi içeriği belirsiz ve baskı yaratan ifadeler yerine konu önceden açıkça anlatılmalıdır.
Rehberlik servisi açısından da aynı ilke geçerlidir. Aileden bilgi istenecekse hangi bilginin neden istendiği, hangi görev kapsamında kullanılacağı ve çocuğun eğitimi bakımından neden gerekli olduğu açıkça belirtilmelidir. Sınıf öğretmeni rehberlik adına aileden sınırsız özel bilgi isteyen veya aileyi sürekli yönlendiren bir aracı hâline gelmemelidir.
WhatsApp gruplarının daha ciddi bir başka riski ise sosyal ilişkilerin eğitim ilişkisine karışmasıdır.
Bazı veliler öğretmenle daha yakın ilişki kurar. Bazıları daha sık yazar, daha görünür olur, öğretmeni daha çok över. Bazıları özel mesajlaşmalar, hediyeler veya organizasyonlar üzerinden daha sıcak bir ilişki geliştirir.
Bunların hiçbiri tek başına sorun değildir.
Sorun, yetişkinler arasındaki bu sosyal yakınlığın çocukların okul hayatına yansımasıdır.
Bir velinin öğretmenle daha iyi anlaşması onun çocuğunu daha değerli yapmaz. Bir velinin öğretmenle mesafeli olması da çocuğunu daha az değerli yapmaz.
Çocuk, annesinin ya da babasının öğretmenle kurduğu ilişkinin bedelini ödememelidir.
“Bu veli zor.”
“Bu aile problemli.”
“Bunun annesi sürekli itiraz ediyor.”
“Şunun babası çok ilgili.”
“Bu veli bizimle uyumlu.”
Bu tür yetişkin değerlendirmeleri fark edilmeden çocuklara taşındığında sınıflandırma başlar. Sonra çocuklar da etiketlenir:
“Uyumlu çocuk.”
“Zor çocuk.”
“Problemli aileden gelen çocuk.”
“Velisi ilgili çocuk.”
“Velisi sıkıntılı çocuk.”
Oysa okulun görevi çocukları, yetişkinlerin sosyal ilişkilerine göre sınıflandırmak değildir.
Bir başka risk dedikodudur.
WhatsApp grupları gerekli bilgi paylaşımının ötesine geçtiğinde çocukların davranışları, ailelerin tutumları, ev içi meseleler ve kişisel bilgiler konuşulmaya başlanabilir.
Bir çocuk başka bir çocuğu ittiyse bunun muhatabı ilgili çocukların aileleri ve okul yönetimidir. On yedi, yirmi ya da otuz velinin bulunduğu bir grubun konusu değildir. Bir ailenin özel hayatı hiç değildir.
Çocukların yaşadığı sorunlar yetişkinlerin toplu sohbet malzemesi hâline getirildiğinde küçük bir okul meselesi çok hızlı biçimde sosyal dışlanmaya dönüşebilir.
Öğretmen de insandır. Yorulur. Stres yaşar. Bazen desteğe ihtiyaç duyar.
Ama veli grubu öğretmenin stres boşaltma alanı değildir.
Öğretmenin takdir edilme, kontrol sağlama, desteklenme veya sürekli onaylanma ihtiyacının karşılanacağı yer de değildir.
Kamusal görev, yetki verdiği kadar sorumluluk da verir.
Velinin soru sorması saygısızlık değildir.
“Bunun dayanağı nedir?” demesi sorun çıkarmak değildir.
“Bana yazılı bildirin.” demesi iletişimsizlik değildir.
“Çocuğum hakkında toplu grupta konuşulmasını istemiyorum.” demesi uyumsuzluk değildir.
Bunlar sınırdır.
Elbette isteyen veliler görüşebilir, arkadaşlık kurabilir, kahve içebilir, kendi aralarında grup kurabilir.
Ama çocukların eğitim hayatı yetişkinlerin sosyal çevresine dönüştürülmemelidir.
Sağlıklı okul–aile ilişkisi şudur:
Öğretmen kendi görevini yapar.
Veli kendi çocuğuyla ilgili sorumluluğunu yerine getirir.
Rehberlik servisi kendi görev alanında çalışır.
Okul yönetimi kurumsal süreci yürütür.
Hiçbir taraf diğerinin özel hayatını yönetmez, zamanını sınırsız kullanmaz veya sosyal yakınlığı mesleki ilişkinin önüne geçirmez.
En temel ölçü şu olmalıdır:
Öğretmen veliye emir vermez; bilgi verir, açıklar, gerekiyorsa randevu talep eder. Veli de kendi uygunluğu ve çocuğunun yararı çerçevesinde buna cevap verir.
İletişimin merkezinde yetişkinlerin konforu değil; çocuğun hakkı, eşitliği, mahremiyeti ve güvenliği bulunur.
#blog
#AllahınÇiçeğiYazıyor
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Bu blog, tartışma veya kişisel hesaplaşma alanı değildir.
Yazının diline, seviyesine ve sınırına riayet eden yorumlar yayımlanır.
Üstten konuşan, kişiliğe yönelen, yazının anlamını çarpıtan, sınırı aşan veya yalnızca rahatsız etmek amacı taşıyan yorumlar yayımlanmaz.
Yazıyla bağ kuramıyorsanız geçebilirsiniz. Her yazı herkese hitap etmek zorunda değildir.
- Allah'ın Çiçeği -