Film, siyah-beyaz bir düzenin içine “renk” getirerek bir uyanış anlatısı kuruyor. Bastırılmış duyguların açığa çıkması, bireysel özgürlük, “kendin olmak” gibi kavramlar merkezde. İlk bakışta güçlü ve çekici bir anlatı. Ancak biraz derinleşince şu soru ortaya çıkıyor:
Bu gerçekten bir uyanış mı?
Renklerin gelişiyle birlikte karakterlerin daha “özgür” olduğu varsayılıyor. Fakat bu özgürlük çoğunlukla beden, arzu ve görünürlük üzerinden tanımlanıyor. Özellikle kadın karakterlerde “renk”, makyaj, çekicilik ve arzulanma ile eşleşiyor. Yani eski düzenin baskısı çözülürken, yerine yeni bir rol konuyor:
Görünür ol, arzulan, kendini ifade et.
Ama bu ifade, içsel bir derinlikten çok dışsal bir sunuma dayanıyor.
Dolayısıyla film, eski kalıpları kırarken aslında başka bir kalıp inşa ediyor. “Ev kadını” rolünden çıkış, “özgür kadın” rolüne geçiş gibi. Ancak her iki durumda da merkez değişmiyor: insanın arzusu, tatmini ve dışa dönüklüğü.
Bu noktada filmdeki en büyük eksiklik belirginleşiyor:
Yön yok.
Karakterler bastırılmış hâlden çıkıyor, seçenekler artıyor, deneyimler çoğalıyor. Ama bu artış bir anlam üretmiyor. Aksine daha fazla arzu, daha fazla karmaşa ve daha fazla tatminsizlik doğuruyor. Çünkü özgürlük, sadece “yapabilmek” üzerinden tanımlanıyor; “niçin” sorusu ise boşta kalıyor.
Ve tam burada daha derin bir eksiklik ortaya çıkıyor:
Merkez yok.
İnsan merkeze konulduğunda, kendi arzularıyla yön bulmaya çalıştığında, kaçınılmaz olarak savruluyor. Çünkü insan kendi kendine yeterli bir ölçü değil. İstediği şey değişir, doyumu kısa sürer, yeni bir arayış başlar. Bu da özgürlük gibi görünen bir döngüyü aslında tatminsizliğe dönüştürür.
Allah olmadığında, yön de olmuyor.
Bağ olmadığında, sınır kayıyor.
Ölçü olmadığında, özgürlük dağılmaya dönüşüyor.
Film, düzeni sorguluyor ama bir ölçü önermiyor. Bastırmayı eleştiriyor ama sınırı tanımlamıyor. Bu yüzden ortaya çıkan şey bir uyanıştan çok, yönsüz bir açılma oluyor.
Başlangıçtaki siyah-beyaz hayat eksik olabilir, sınırlı olabilir; fakat belirli bir sadelik ve düzen içerir. Renkli dünyada ise hareket artar ama merkez kaybolur. Ve merkez kaybolduğunda, özgürlük huzur getirmez.
Gerçek özgürlük, sadece “istediğini yapabilmek” değildir.
Gerçek özgürlük, istemek zorunda olmamaktır.
Bu da insanın kendi içinde değil, daha büyük bir merkeze bağlanmasıyla mümkün olur.
Allah’la kurulan bağ, insana yön verir.
Sınır koyar ama daraltmaz.
Sadeleştirir ama eksiltmez.
Allah varsa, az bile yeterli olur.
Allah yoksa, çok bile yetmez.
Sonuç olarak film, büyük bir dönüşüm anlatıyormuş gibi görünse de, bu dönüşümün nereye evrildiğini netleştirmez. İzleyiciye “daha fazlasını iste” der; fakat “neye göre” sorusunu cevapsız bırakır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Ya kalpten yaz ya sus.