Allah’la Güzel Kalan Kadın: Türkan Sultan

Günümüzde estetik yaptıran kadınlar kolayca “doğal değil” etiketiyle yargılanıyor.

Bu yargı çoğu zaman estetiğin neden yapıldığını, hatta kişinin hayatını, duruşunu ve ahlâkını görmezden gelen yüzeysel bir bakıştan ibaret.

Ama iş Türkan Şoray’a gelince bu tartışma tuhaf bir şekilde anlamını yitiriyor.

Kimse onun yüzüne, yaşına ya da estetikle ilişkisine takılmıyor.

Halk onu hâlâ seviyor, sahipleniyor, bağrına basıyor.

Peki neden?

Şoray Kanunları: Bir Duruş Meselesi

Türkan Şoray’ı sadece “güzel kadın” olarak tanımlamak büyük bir eksiklik olur. Onu asıl farklı kılan, Yeşilçam döneminde kendi koyduğu ve yıllar boyunca arkasında durduğu **“Şoray Kanunları”**dır.

Bu kanunlar arasında:

Öpüşme ve sevişme sahnelerine sınır koymak

Özel hayatı magazin malzemesi hâline getirmemek

Setlerde saygı, ölçü ve mesafeyi korumak

gibi maddeler vardı.

O dönemde bu tutum:

“geri kafalılık” değil

“kapris” hiç değil

aksine, bir ahlâk bildirisiydi.

Şoray, şöhretin ve paranın insanı kolayca bozabildiği bir dünyada, bozulmamayı seçti.

Mesele Estetik Değil, İstikrar

Bugün birçok insan estetik yaptırdığı için eleştiriliyor.

Ama Türkan Şoray söz konusu olduğunda kimse “doğal mıydı, değil miydi” sorusunu sormuyor.

Çünkü mesele hiçbir zaman sadece dış güzellik olmadı.

Mesele:

Tutarlılık

İlke sahibi olmak

Güce rağmen çizgiyi koruyabilmek

Bir insan yıllar boyunca:

parayla

şöhretle

alkışla

değişmiyorsa, toplum onu affediyor, hatta sahipleniyor.

Hanımefendilik: Zamana Direnen Bir Değer

Türkan Şoray’ın temsil ettiği şey “nostaljik bir kadınlık” değil; zamansız bir hanımefendiliktir.

Bu hanımefendilik:

bedeni saklamaktan değil

kalbi korumaktan gelir

Kalbinde Allah’ı taşıyan bir insanın:

yürüyüşü

konuşması

susuşu

zaten başka olur.

Ve bu hâl, estetikle de bozulmaz; yaşla da.

Sonuç: Güzellik Geçer, Duruş Kalır

Toplumun Türkan Şoray’a duyduğu sevgi, onun yüzüne değil; hayatına verdiği şekle yöneliktir.

Bu yüzden:

estetik yaptırmış olmak

yaş almak

değişmek

tek başına bir anlam ifade etmez.

Asıl mesele şudur:

Şöhretin seni kimden uzaklaştırdığı.

Paranın seni neye dönüştürdüğü.

Türkan Şoray, bütün bunların içinden geçip kendisi kalabilmiş ender isimlerden biridir.

Ve belki de bu yüzden, hâlâ “Sultan”dır.